Abdülhak Hamit Tarhan |
 (1852-1937)
Tanzimat dönemi
şairleri arasında yer almakla birlikte, Cumhuriyet'in
ilk yıllarında da önemini yitirmeyen Abdülhak Hamit
Tarhan; 2 Ocak 1852'de İstanbul'da doğdu. Varlıklı bir
ailenin oğlu olan Tarhan, beş yaşındayken okula başladı
ancak eğitiminin büyük bölümünü özel öğretmenlerden
dersler alarak gerçekleştirdi. Ağabeyi ve
öğretmenlerinden birinin eşliğinde Paris'e gitti ve
oradaki okullardan birine yazıldı. Yurda döndüklerinde
Robert Kolej'i bitirdi ve 1865'te Babıali Tercüme
Odası'na girdi. Babası Hayrullah Efendi, İran'la Elçi
olarak atanınca onu da yanına aldı. Hayrullah Efendi
ölünce Abdülhak Hamit yurda dönerek memurluğa başladı.
Elçilik katipliğine atandığı Paris'te iki buçuk yıl
kaldı ancak görevinden uzaklaştırılınca İstanbul'a
döndü. Kafkasya ve Yunanistan'da konsolosluk, Bombay'da
başkonsolosluk, Londra Elçiliği'nde başkatiplik ve
Bürüksel'de elçilik yaptı. 1928 yılında İstanbul
milletvekili olarak parlementoya girdi. Yenilikçi
Tanzimat edebiyatı ile Meşrutiyet edebiyatının önde
gelen temsilcilerinden biri olan ve edebiyat
çevrelerinde 'Şair-i Azam' olarak anılan Abdülhak Hamit,
aruzla yazdığı şiirlerinde geleneksel yapıdan kurtulmaya
çalışarak batı tekniğinde aşk, doğa, vatan sevgisi,
ölüm, karamsarlık, isyan gibi temaları
işlemiştir.
İdealist bir yazar olan Tarhan,
oyunlarında batı tragetyalarını taklit etmiş, böylece
yeni bir dönem başlatarak yalnızca okumaya elverişli
yapay bir tiyatro yaratmıştır. Oyunları dramatik
unsurlardan yoksun, söze dayalı oyunlardır. Anıları
İkdam veVakit gazeteleri ile Resimli Ay dergisinde
yayınlanan Abdülhak Hamit Tarhan 12 Nisan'da yaşamını
yitirmiştir.
Eserleri
Şiir Kitapları:
Sahrâ (1878), Divâneliklerim yahut Belde (1885), Makber
(1885), Ölü (1885), Bunlar Odur (1885), Bir Sefilenin
Hasbıhali (1885), Hacle (1886), Bâlâdan Bir Ses (1909),
Validen (1911), Garam (1911), Validem (1913), İlham-ı
Vatan (1916), Tayflar Geçidi (1916), Ruhlar (1922),
Yabancı Dostlar (1924), Arziler (1925)
Tiyatro
Oyunları: Mâcerâ-yı Aşk (1873), Sabr ü Sebat (1875),
İçli Kız (1875), Duhteri Hindu (1876), Naziye yahut
Feda-yı Hamiyet (1876), Tezer (1880), Eşber (1880),
Nesteren (1876), Tarık yahut Endülüs Fethi (1879), Eşber
(1880), Liberte (1913), İbn-i Musa yahut Zat-ül cemal
(1917), Abdullah-üs Sagir (1917), Sardapal (1917),
Yadigâr-ı Harp (1917), Finten (1918)
| |
